नेपाली उखान
नाच्न नजान्ने आँगन टेढो
आफूमा क्षमता वा दक्षता नहुँदा आफ्नो कमजोरी स्वीकार नगरी बाहिरी परिस्थिति वा साधनलाई दोष दिनु।
पूरा विवरण →खुला लिपि लोकज्ञान
नेपाली उखान
अर्थ, प्रयोग र नजिकको अङ्ग्रेजी अभिव्यक्तिसहित नेपाली उखानहरूको सङ्ग्रह। जम्मा ४२२ प्रविष्टि।
नेपाली उखान
नानीदेखि लागेको बानी, कसै गरी नजानी
बाल्यकालदेखि बानी परेको स्वभाव वा आचरण मानिस बूढो भए पनि सजिलै छुट्न वा परिवर्तन हुन नसक्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
पशुपतिको जात्रा, सिद्राको बेपार
एउटै अवसर वा यात्रामा धार्मिक-सांस्कृतिक पुण्य पनि कमाउनु र सँगसँगै आफ्नो व्यापारिक लाभ पनि उठाउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
पाप धुरीबाट कराउँछ
जतिसुकै गोप्य राख्न खोजे पनि मानिसले गरेको अपराध वा कुकर्म एकदिन अवश्य समाजमा खुल्छ र सजाय पाइन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
पिठोसँग घुन पनि पिँसिन्छ
दोषीमाथि कारबाही हुँदा वा संकट पर्दा सँगै रहेका निर्दोष मानिसहरूले पनि अनाहकमा दुःख पाउने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
बाँदरको हातमा नरिवल
अयोग्य वा मुर्ख व्यक्तिको हातमा कुनै बहुमूल्य वस्तु वा अधिकार पर्नु, जसको उसले सही सदुपयोग गर्न सक्दैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
बाघको छालामा स्यालको रजाइँ
महान् वा पराक्रमी व्यक्तिको अनुपस्थितिमा कायर र कमजोर व्यक्तिले अहंकारपूर्वक शासन वा धाक देखाउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
बाहुनले च्याउ खाओस् न स्वाद पाओस्
कुनै नयाँ वा वर्जित कुरा नचाहेर पनि बाध्यताले गर्दा त्यसको वास्तविक आनन्द लिन नसक्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
बोल्नेको पिठो बिक्छ, नबोल्नेको चामल पनि बिक्दैन
सञ्चार, प्रचारप्रसार र प्रभावकारी अभिव्यक्ति क्षमता भए सामान्य वस्तु पनि बिक्री हुन्छ तर बोल्न नजान्दा उत्तम वस्तु पनि थन्किन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
भाइ फुटे, गँवार लुटे
परिवार, समाज वा राष्ट्रभित्र फुट र कलह भएपछि बाहिरी दुष्ट शत्रुले त्यसको फाइदा उठाएर लुट मच्चाउँछ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
भाग्यमानीको भूतै कमारो
भाग्य अनुकूल भएको मानिसलाई अदृश्य वा असम्भव लाग्ने परिस्थितिबाट पनि सहजै सफलता र सहयोग मिल्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
भिरबाट लडेको गाईलाई रामराम भन्न सकिन्छ, काँध थाप्न सकिन्न
विनाशको बाटोमा हिँडिसकेको वा रोक्नै नसकिने दुर्घटनामा सहानुभूति मात्र प्रकट गर्न सकिन्छ, जोगाउन सकिन्न।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
म गर्छु आग्राको कुरा, तिमी गर्छौ गाग्राको कुरा
एउटाले एउटा गम्भीर विषयको कुरा गर्दा अर्काले पूर्णतः असम्बन्धित र बेतुकको कुरा झिकेर अलमल्याउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
मुखमा रामराम, बगलीमा छुरा
सामने अति मीठो र धार्मिक कुरा गर्ने तर मनभित्र भने धोका, घात र षड्यन्त्र लुकाउने कपटी मानिस।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
लहरो तान्दा पहरो गर्किन्छ
सानो घटना वा व्यक्तिको खोजीनिती गर्दा त्यससँग जोडिएका ठूला-ठूला रहस्य वा शक्तिशाली व्यक्तिहरू तानिनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
लातको देउता बातले मान्दैन
दुष्ट, अटेरी वा आपराधिक स्वभावका मानिसहरू मिठो बोली वा सम्झाइबुझाइले सुध्रिँदैनन्, दण्ड नै दिनुपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
वनको बाघले खाओस् कि नखाओस्, मनको बाघले खान्छ
वास्तविक बाहिरी खतरा आउनुभन्दा पहिले नै मानिस आफ्नै मनको डर, चिन्ता र शंकाले त्रसित र कमजोर बन्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
विनाशकाले विपरीत बुद्धि
विनाश वा सर्वनाश आउने समय नजिकिएपछि मानिसले आफ्नो हितकारी सल्लाह बिर्सेर उल्टो र मूर्खतापूर्ण निर्णय गर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
सर्प पनि मरोस्, लठ्ठी पनि नभाँचियोस्
आफ्नो साधन वा पक्षलाई कुनै नोक्सानी नपुर्याईकन समस्याको चतुर्याइँपूर्वक पूर्ण समाधान निकाल्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
हाँडीमा कनिका छउन्जेल राँडीलाई निद्रा लाग्दैन
अति लोभी वा अधीर व्यक्तिलाई घरमा अलिकति पनि खानपिन वा धन बाँकी रहुन्जेल मनमा छटपटी भइरहनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
हुने बिरुवाको चिल्लो पात, नहुने बिरुवाको फुस्रो पात
भविष्यमा सफल, योग्य र महान् बन्ने व्यक्तिको लक्षण बाल्यकालदेखि नै उसका आचरण र प्रतिभाबाट प्रस्ट देखिनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
होचाकी जोई सबैकी भाउजू
समाजमा कमजोर, निर्धा वा सिधासाधा मानिस र उनका आफन्तलाई सबैले हेप्ने र अधिकार जमाउन खोज्ने विकृति।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
घाँटी हेरी हाड निल्नु
आफ्नो क्षमता र हैसियत विचार गरेर मात्र काम वा खर्च गर्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अगुल्टोले हानेको कुकुर बिजुली चम्कँदा तर्सन्छ
एकपटक चोट भोगेको व्यक्ति मिल्दोजुल्दो कुरामा पनि डराउँछ।
पूरा विवरण →